تفاوت رژیم فستینگ با روزه ماه رمضان

رژیم فستینگ یک الگوی غذایی است که بین دوره های ناشتایی و غذا خوردن می چرخد. این رژیم اشکال مختلفی مانند روزه متناوب یا روزه طولانی را شامل می شود و به دلیل فواید زیاد در کاهش وزن، کاهش حساسیت به انسولین و سلامت کلی بدن محبوبیت پیدا کرده است.

رژیم فستینگ چیست؟

رژیم فستینگ یا روزه داری متناوب (IntermittentFasting) یکی از انواع رژیم های غذایی و نوعی الگوی غذاخوردن است که بین دوره های غذاخوردن و ناشتایی در تناوب است. این رژیم به شما نمی گوید چه غذایی بخورید بلکه به شما می گوید کی غذا بخورید و این یکی از تفاوت های اساسی آن با دیگر انواع رژیم لاغری است.

در رژیم فستینگ شما بین ساعات روزه داری و ساعاتی که می توانید غذا بخورید در تناوب هستید. ایده رژیم روزه داری این است که در ساعاتی که شما غذا نمی خورید و بدن شما کالری دریافت نمی کند، به جای قند از چربی به عنوان منبع انرژی استفاده می کند و این اتفاق باعث می شود که لاغر شوید.

رژیم روزه داری چیست؟

منظور از روزه داری ، شکل رایج آن در سبک زندگی یا باورهای مذهبی (مانند ماه رمضان) است که عموماً شامل قطع کامل غذا، نوشیدنی (حتی آب) و محدودیت از طلوع تا غروب آفتاب می باشد. اگرچه هدف اصلی از چنین روزه داری معمولاً سلامتی نیست، اما اغلب می تواند اثرات متابولیکی مثبت یا منفی متفاوتی را در افراد مختلف به همراه داشته باشد.

تفاوت فستینگ و رژیم روزه داری از نگاه پزشکی

در ادامه مهم ترین تفاوت ها را به صورت دقیق بررسی می کنیم:

۱)  هدف اصلی

روزه داری:اغلب با هدف مذهبی، معنوی یا سبک زندگی انجام می شود.

فستینگ:هدف اصلی معمولاً یکی از موارد زیر است:

•  کاهش وزن
•  کنترل قند خون
•  کاهش چربی شکمی
•  بهبود عملکرد متابولیسم
•  کاهش التهاب

۲) نوشیدن آب و مایعات

این مهم ترین تفاوت پزشکی بین این دو است.

•  در روزه داری:معمولاً آب و نوشیدنی ممنوع است.
•  در فستینگ:آب و نوشیدنی های بدون کالری مجاز است.

نتیجه پزشکی: در روزه داری، احتمال کم آبی بدن، افت فشار و سردرد بیشتر است.

۳) زمان بندی

•  روزه داری: زمان ثابت دارد (طلوع تا غروب) و به فصل وابسته است.
•  فستینگ: مدل های مختلف دارد و می توان آن را شخصی سازی کرد.

4) انعطاف پذیری

•  روزه داری:انعطاف بسیار کم و وابسته به زمان شرعی یا سبک زندگی.
•  فستینگ:انعطاف زیاد (می توان ساعت ها را جابه جا کرد)

۵) کیفیت تغذیه و رفتار غذایی

در بسیاری از افراد، روزه داری سنتی به خصوص در ماه رمضان اغلب با پرخوری هنگام افطار، مصرف غذاهای سنگین و چرب، و نوشیدنی های شیرین همراه می شود. در مقابل، در رویکرد فستینگ (روزه داری متناوب)، معمولاً فرد سعی در کنترل وعده های غذایی، انتخاب غذاهای سالم تر، و دریافت کافی پروتئین و سبزیجات دارد. در نتیجه، فستینگ اگر به صورت اصولی انجام شود، از نظر پزشکی کنترل پذیرتر در نظر گرفته می شود.

فستینگ بهتر است یا روزه داری؟

پاسخ دقیق به شرایط بدن شما بستگی دارد. اما از نظر علمی:

•  فستینگ به دلیل امکان نوشیدن آب و تنظیم ساعات، معمولاً ایمن تر و قابل مدیریت تر است.
•  روزه داری اگر همراه با تغذیه صحیح باشد می تواند اثرات مثبت داشته باشد، اما خطر کم آبی و افت انرژی در آن بیشتر است.

فستینگ و روزه داری برای چه کسانی مناسب نیست؟

این بخش بسیار مهم است، چون بسیاری از افراد بدون بررسی شرایط بدن خود فستینگ یا روزه داری را شروع می کنند.

•  افراد پرخطر یا نیازمند مشورت پزشکی
•  زنان باردار یا شیرده
•   افراد مبتلا به دیابت (به خصوص مصرف کنندگان انسولین)
•   افراد با سابقه افت فشار یا غش
•   افراد مبتلا به زخم معده یا رفلاکس شدید
•  نوجوانان در سن رشد
•  افراد با اختلالات خوردن (مثل پرخوری عصبی یا بی اشتهایی)
•   افراد مبتلا به بیماری کلیوی
•   افراد دارای بیماری قلبی کنترل نشده

نکته پزشکی مهم:
اگر دارو مصرف می کنید، مخصوصاً داروهای فشار خون، قند خون یا تیروئید، حتماً قبل از شروع فستینگ با پزشک مشورت کنید.

نکات مهم برای انجام صحیح فستینگ یا روزه داری

اگر قصد دارید فستینگ را به شکل سالم اجرا کنید، این نکات طلایی را رعایت کنید:

•  در زمان غذا خوردن، پرخوری نکنید
•  پروتئین کافی مصرف کنید (مرغ، ماهی، تخم مرغ، حبوبات)
•  سبزیجات و فیبر را افزایش دهید
•  مصرف قندهای ساده را کاهش دهید
•  نوشیدن آب را جدی بگیرید
•  خواب کافی داشته باشید
•  ورزش سنگین را در ساعات ناشتا انجام ندهید (مگر بدن عادت کرده باشد)